Na pierwszą sesję nie trzeba przychodzić z gotową historią życia ani wiedzieć, od czego zacząć. Możesz powiedzieć po prostu, co jest teraz trudne i co sprawiło, że szukasz pomocy. Terapeuta pomoże uporządkować rozmowę. Tak zwykle zaczyna się psychoterapia poznawczo-behawioralna, czyli CBT.
CBT wykorzystuje metody poznawcze i behawioralne. Pomaga przyjrzeć się związkom między myślami, emocjami, reakcjami ciała i zachowaniem oraz pracować nad zmianą funkcjonowania. Dobór metod powinien uwzględniać problem i sytuację konkretnej osoby. Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej podkreśla naukowe podstawy tego podejścia i poszanowanie samodzielności pacjenta.
W terapii nie musisz zgadywać, czego oczekuje od Ciebie terapeuta. Możesz pytać, po co robicie dane ćwiczenie, powiedzieć, że coś jest niejasne, albo zgłosić, że proponowany kierunek nie odpowiada temu, co jest dla Ciebie ważne. Cele i sposób pracy ustalacie wspólnie.
Na początku rozmawiacie o tym, z czym przychodzisz i co chciałbyś zmienić. Terapeuta może zapytać o codzienne sytuacje, zdrowie, wcześniejsze leczenie i ważne relacje. Pierwsze spotkania pomagają wspólnie zrozumieć problem i ustalić, czy CBT będzie odpowiednim sposobem pracy. Sama konsultacja nie oznacza, że musisz od razu zdecydować się na cały proces terapii.
Możesz opowiedzieć o sytuacji, która szczególnie Cię obciąża. Pomocne będzie wskazanie, co się wydarzyło, co wtedy pomyślałeś, jakie emocje lub reakcje ciała zauważyłeś i co zrobiłeś. Taki opis daje konkretny punkt wyjścia do rozmowy. Nie musisz posługiwać się językiem psychologicznym.
CBT jest ukierunkowana na cele ustalane wspólnie. Konkretne sformułowanie celu pomaga zaplanować pracę i rozmawiać o postępach. Cele można doprecyzowywać w miarę lepszego rozumienia problemu.
Przed spotkaniem spróbuj odpowiedzieć na pytanie: „Po czym w codziennym życiu poznam, że coś się zmieniło?”. Jako punkt wyjścia możesz zapisać: „Chcę wrócić do spotkań, których teraz unikam” albo „Chcę mieć mniej trudności z rozpoczęciem ważnych zadań”. Wspólnie z terapeutą możesz potem doprecyzować, co dokładnie oznaczałaby taka zmiana.
Nie musisz tworzyć szczegółowej prezentacji o sobie. Notatki mogą pomóc, jeśli stres utrudnia przypomnienie sobie ważnych pytań. Gdy czegoś nie rozumiesz, poproś o wyjaśnienie.
W CBT częścią pracy bywa ćwiczenie nowych umiejętności poza gabinetem, na przykład obserwowanie reakcji lub prowadzenie krótkich notatek. Zadania powinny być powiązane z celem terapii. Jeśli ćwiczenie jest niezrozumiałe lub trudne do wykonania, warto omówić to na kolejnym spotkaniu.
Tak, gdy wcześniejsze doświadczenia pomagają zrozumieć obecne trudności. Choć CBT skupia się przede wszystkim na zmianie aktualnego funkcjonowania, nie wyklucza rozmowy o przeszłości.
To zależy od trudności, celów i tego, jak przebiega praca. Na początku warto porozmawiać o wstępnym planie, a później regularnie sprawdzać, co pomaga i czy potrzebne są zmiany. Nie trzeba znać odpowiedzi na wszystkie pytania już podczas pierwszej sesji.
Tak, CBT może być prowadzona samodzielnie lub obok leczenia farmakologicznego, zależnie od sytuacji. Sposób leczenia warto omówić z prowadzącymi specjalistami.
Jeśli nie wiesz jeszcze, czy zacząć od konsultacji psychiatrycznej, psychologicznej czy psychoterapii, przeczytaj jak wybrać specjalistę i kiedy warto połączyć perspektywę psychiatryczną z psychoterapeutyczną.
Więcej o pracy terapeutycznej w gabinecie przeczytasz na stronie psychoterapii poznawczo-behawioralnej. Możesz też poznać Kamila Wywrota i jego przygotowanie zawodowe. Jeśli chcesz umówić pierwszą konsultację, dane do rejestracji znajdziesz przy gabinecie w Rzeszowie lub Jarosławiu.
Poznaj różnice między psychiatrą, psychologiem i psychoterapeutą oraz pytania, które pomogą Ci wybrać odpowiednią formę wsparcia.
Czytaj artykuł
Poczytaj o napadach paniki i poznaj proste kroki „na już” oraz sygnały, kiedy warto szukać pomocy.
Czytaj artykuł